Nadeel – Voordeel balans opmaken (stap 3-4-5)

Voor- / nadelen balansen

Aan elk gedrag kleven voor- en nadelen, dit geldt zeker ook voor het veranderen van je eigen gedrag. In deze balans kan je de voor- en nadelen van gebruik en van verandering op een rijtje zetten. Daarbij is het belangrijk om ook na te denken over de korte- en de lange termijn.

Stel jezelf daarbij zo eerlijk als jou maar mogelijk is vragen als:

  • Waar kijk ik naar uit als ik trek heb, waar verlang ik dan eigenlijk naar?
  • Wat verwacht ik van m’n middel? (en kloppen die verwachtingen echt helemaal)?
  • Wat mis ik als ik niet gebruik?
  • Welke nadelen of problemen merk ik eigenlijk al terwijl ik gebruik
  • Welke nadelen of problemen ondervindt ik in een later stadium doordat ik (regelmatig) gebruik?

Lees verder Nadeel – Voordeel balans opmaken (stap 3-4-5)

Advertenties

Plan van Aanpak

Het maken van een Plan van Aanpak

Plannen hebben een doel en een strategie en het nut van de strategie wordt uiteindelijk natuurlijk bepaald door het behaalde resultaat. Niet door de moeite die hje er in gestoken hebt of het belang dat je er aan hecht. Uiteindelijk draait het om de vraag:

“is het doel tot een resultaat geworden?”

Een strategie heeft een startpunt, een aantal dingen die gedaan moeten worden en dat binnen een bepaalde tijd (en als het doel geen resultaat is geworden moet je de strategie aanpassen of het doel loslaten en een nieuw doel kiezen).

Nou ga je deze formulieren waarschijnlijk gebruiken met een soort van vaag doel in je hoofd, en dat is goed. Sterker nog, het is vaak verstandig om dat doel gaandeweg echt steeds nauwkeuriger voor jezelf te beschrijven. Als je het namelijk zo’n beetje half-half beschrijft dan heb je ineens eigenlijk veel minder grip op jezelf. Maar als je het doel helder hebt dan kan je ook halverwege bepalen dat je een andere strategie wilt gaan volgen om dat doel te bereiken. Òf natuurlijk, dat je ergens bepaalt dat het doel gewoon niet haalbaar blijkt en dat je een nieuw doel gaat stellen.

formulier*


PLAN VAN AANPAK MAKEN

Wanneer je beschrijft waar je vandaan komt dan helpt het ook om de stappen voorwaarts te herkennen? Dus geef allereerst een korte beschrijving van de situatie NU: het start-punt

Beschrijf jouw doel. “Waar wil ik eigenlijk echt naartoe groeien?”: Dat is het Doel , niet de dingen die andere mensen van je willen maar waar jij uiteindelijk ècht voor wilt gaan… (en het kan heel goed zijn dat je dit bij gaat stellen).
Als je het in gaat vullen beschrijf dat doel dan het liefst zo concreet mogelijk in termen van gedrag en getallen. Dan kan je de volgende vragen ook makkelijker beantwoorden.

Bedenk je misschien ook wanneer jij dat doel bereikt wilt hebben? (doeldatum)

“waar wil jij naartoe?”

Het is natuurlijk in dit kader wel handig om er dan over na te denken wat dit doel betekent voor jouw gebruik? Een handige vraag hierbij is vaak ook wel: Hoe gaan andere mensen zien dat ik mijn doel bereikt heb? (concreet gedrag):Gebruiksdoel:

  • Ik wil niets veranderen aan mijn gebruik
  • Ik wil minderen.
  • Ik ga tijdelijk stoppen.
  • Ik maak een niet-gebruiker van mijzelf

Doel

Daar hangen natuurlijk wel wat dingen omheen die je vaak ook maar beter gelijk kan invullen (hoeft niet gelijk maar de meeste mensen komen er wel op uit dat ze daar duidelijkheid over moeten gaan geven aan zichzelf op de langere termijn)

  • Ik wil niets veranderen aan mijn gebruik
    • Één dat geloof ik bijna niet want anders dan zou je niet hier lezen. Maar -alles kan- dat is natuurlijk helemaal goed. Dan moet je misschien alleen niet verwachten dat mensen zich enorm hard voor je inzetten als jij de enige bent in jouw levensverhaal die niks hoeft te veranderen 😉 .
  • Ik wil minderen…
    • “Minderen” is vaak een beetje vaag als doel. Dus de vraag is: hoeveel eenheden maximaal per week per week is een realistische stap naar meer controle? Hoeveel minder is “minderen” in het goede voornemen “ik wil minderen?”
  • Ik ga tijdelijk stoppen…
    • Bij “Ik ga tijdelijk stoppen” is de volgende logische vraag: “tot wanneer?”. Een andere vraag is: “Wat ga je dan stoppen?” We raden altijd aan om medicatie alleen te stoppen in samenwerking met je arts maar het kan zijn dat je ook andere drugs een periode wilt stoppen. Het wordt vaak makkelijker om een (kortere?) tijd helemaal niks te gebruiken dan om alleen maar één drug niet te gebruiken.
      Minimaal wordt dit dus: “Een periode van niks (in ieder geval op jouw drug-of-choice) en daarna beslis ik verder”.
  • Ik maak een niet-gebruiker van mijzelf. Veel mensen merken dat het gecontroleerd gebruik wel’tegen valt’ qua hoeveelheid… en dat de kicks eigenlijk het gedoe niet waard is…

En welk doel je ook kiest: Welke houdbaarheidsdatum geef jij dit doel mee? Wat wordt dus de houdbaarheidsdatum van dit doel:

Duur / Evaluatiedatum Wanneer wil ik daar op z’n vroegst weer over beginnen na te denken: Sommige mensen hebben ook een evaluatiedatum in de toekomst. Dat is een ander antwoord dat ook goed is op deze vraag (ook al duurt het ongetwijfeld soms wat lang als de ergste ellende opgelost is).

Een heel concreet gebruiksdoel zou kunnen zijn:
minderen van ____ per dag en ____ per week naar:
– Maximaal per dag: __
– Maximaal per week: __
– Aantal middelenvrije (hoofddoel) dagen per week: __
– Aantal geheel middelenvrije dagen per week: __
– Ik start hiermee op: __ / __ / __
– dit wil ik __ weken/maanden doen
– dit ga ik doen door meer te __ en te __ en door __ x per week te gaan __
– ik ga daarbij geholpen worden door __ (in de rol van __ ) en door __ (in de rol van __ )


Strategie

Welke dingen ga ik doen om mijn doel te bereiken?
OK wat wordt dan dus

Plan A: “Wat ga jij DOEN (niet wat je niet gaat doen)?”

Wat worden jouw acties? (goede voornemens zijn geen plan, dingen “niet doen” is geen plan: wat ga je doen om ervoor te zorgen dat je dingen niet doet… dàt is een plan)
en ook zeker WIE gaat jou bij Plan A helpen (privé of professioneel)?


Nou gun ik je natuurlijk van harte dat je ineens het goede plan kiest maar je ziet toch vaak dat mensen dat aanvankelijk wat makkelijk hebben ingeschat. Dus daarom de vraag naar plan B, het Back-up plan als het plan van Aanpak niet werkte.

Want als deze dingen niet bleken te helpen om mijn doel te bereiken, wat wil ik dan ANDERS gaan doen om dat doel WEL te gaan bereiken (ook al is dat misschien minder leuk)?: Plan B
Welke ANDERE aanpak moet het doel wel bereikbaar maken? Welke ANDERE AANPAK kan je nu alvast kiezen als jouw eerste aanpak niet werkt

Kijk als dat Backup-plan nou ook niet werkt dan is misschien toch het doel wat hoog gegrepen voor dit moment. Maar ik zou zeggen: doe eerst even de strategie aanpakken en lever niet gelijk je doelen in, raad ik aan.


Plan B

Als dit echt niet werkt, dan is het doel misschien hoog gegrepen. Wat wordt dan een tweede keus doel misschien toch wel verstandig. Niet hopeloos worden maar een nieuw doel dat ik dan wil gaan nastreven (ook al is dat misschien iets minder leuk of mooi dan plan A)?: Doel B

“Welke ANDER DOEL B wil je dan gaan bereiken?”

En de laatste vraag is natuurlijk: Vanaf welke datum start ik met plan A? want aan iedere start van ieder project staat natuurlijk een startdatum

“Wat wordt jouw START-datum?”

Het helpt je namelijk om een duidelijk startpunt te kiezen: “Vanaf die-en-die datum ben ik dingen ANDERS gaan doen!”


Wat mij betreft:
Sterkte met plan A of met het kiezen voor plan B

Gebruik bijhouden

Gebruik bijhouden

Je hoeft de komende 2 weken wat mij betreft werkelijk NIETS minder te gebruiken (als er nu tenminste geen noodsituaties of directe gezondheidsrisico’s zijn -want dàt kan ik natuurlijk niet bepalen – Dus ga bij twijfel naar jouw arts-). Ik wil je alleen WEL vragen om telkens nèt voor je iets gebruikt op te schrijven op dit formuliertje waarom je de wens voelt om te gebruiken. Misschien ook wat je denkt of wat je voelt, dat kan er ook heel goed mee te maken hebben. Schrijf het gewoon op.

Oh enne, als je op wilt schrijven “omdat ik daar nou eenmaal zin in heb!” probeer dan even stil te staan bij de vraag waarom je daar nu zin in hebt.

Hier gaat het er nog helemaal NIET om dat je ook maar iets minder zou drinken! Het gaat nu om inzicht in jezelf en in je gebruik. Dit onderzoek betekent niet dat je er een druppel minder voor hoeft te gaan drinken. Wat mij betreft kan je met smaak genieten als je hebt opgeschreven waarom.

Het zou nog mooier zijn als je eventueel de plaats en de tijd zou opschrijven, of zelfs iets voor zegt over je gevoel of gedachten op dàt moment. Dit helpt je om achteraf te analyseren welke risico’s er spelen en om valkuilen voor te zijn omdat je beter weet wanneer ze zullen spelen.

Formulier*

GEBRUIK BIJHOUDEN

Week één Week twéé
1. 8.
2. 9.
3. 10.
4. 11.
5. 12.
6. 13.
7. 14.

 

Dit bijhouden kan je goed helpen om later na te gaan denken over situaties en gevoelens en gedachten die een rol spelen bij de ‘beslissing om te gaan gebruiken…

Hoe vaak nog?

Herhaling

Het vervelende van verslaving is dat het een herhalend verhaal wordt. Natuurlijk een verhaal dat steeds nèt een stukje lager uitkomt dan de vorige keer, maar toch, vooral de herhaling is vaak hetgeen wat zo ondermijnend wordt ervaren. En natuurlijk sneuvelen er ook andere dingen, uiteindelijk krijg je alles kapot natuurlijk.

De druppel holt de steen uit. Niet door kracht maar door vaak te vallen…

Lees verder Hoe vaak nog?

On-going proces – (stap 10 & 11 uit 12-step)

on-going proces

Het is zaak om een bewust proces te maken dat zich ook in de toekomst door beweegt. Want waar de verslavingszorg al blij is als iemand stopt met gebruik en hun Diagnose-Behandel-Combinaties duren vaak maar één jaar terwijl in de praktijk mensen eigenlijk pas gerustgesteld zijn als hun partner, hun vader, hun moeder, hun kind zich een jaar of vijf niet heeft verloren in het gebruik. Terwijl in de praktijk mensen met serieuzere verslavingen zelf vaak zeggen dat eigenlijk het tweede jaar pas de vruchten begint op te opleveren van het eerste.
Natuurlijk zakken afhankelijkheden weg wanneer iemand een interessant leven leidt zonder of met gecontroleerd gebruik. Dat is natuurlijk nog niet zo makkelijk. Wat is dat: een leven dat de moeite waard is?

Lees verder On-going proces – (stap 10 & 11 uit 12-step)

Schuld nemen en extern schade onderzoek – (stap 8 en 9 uit 12-step)

Later in een traject is het goed om mensen te stimuleren om een extern schade-onderzoek te doen, juist ook om nuchter te leren kijken naar iets als “schuldigheid”.
Rond schuld bestaan er vaak grote verschillen tussen de omgeving van iemand met een verslaving en die persoon in kwestie en dat is logisch want:
A – Laten we helder zijn: je was er “niet helemaal bij” toen je de dingen deed die je onder invloed gedaan hebt. Regelmatig zie je dat de mensen onder invloed van hun middel toch eigenlijk géén herinneringen meer hebben aan hun gebruik, of -indien zij zich er nog wel wat van herinneren- dat zij onder invloed van het middel een aanzienlijk positiever gevoel hebben bij die momenten waarop het gebruik onhandig was of uit de hand is gelopen. Dat geeft vaak een behoorlijke emotionele mismatch met over de momenten dat zij andere mensen met hun gebruik hebben teleurgesteld.

“de kinderen die merken dat toch niet” versus “ik kan me niet voorstellen dat dat middel belangrijker was dan ik”

Helaas valt het dus vaak bitter tegen als dit achteraf nuchter opnieuw goed bekeken wordt en niet vanuit de eigen -gekleurde- herinnering. En de kans is best aanzienlijk dat er de nodige schaamte of het schuldgevoel ontstaat wanneer de omgeving vanuit boosheid gaat reageren. Regelmatig komt het ook voor wanneer er nog onvoldoende zelfcontrole is, dat die schuld en schaamte zo groot wordt dat “gebruiken” minstens een automatische en mogelijk ook de meest aantrekkelijke reactie wordt op dat gevoel.

B – Een ander punt is dat mensen vaak onvoldoende in de gaten hebben gehad dat zij dingen in het dagelijks leven in hebben geslikt die “er uit kwamen” middels gebruik. Daarmee werden de dingen die voor iemand belangrijk waren vaak niet serieus genomen in het nuchtere leven en werden die onderwerpen als “onder invloed” weggezet. Regelmatig ontstaat achteraf ook een gevoel bij de mensen die terugkomen op hun verslaving dat zij het gevoel hebben dat dingen “echt al honderd keer gezegd hebben” terwijl de omgeving dat nooit serieus heeft hoeven nemen omdat het in hun ogen “dronkenmanspraat” was of “gewauwel onder invloed waar je de volgende morgen toch niet meer op terug kwam -logischerwijs vanwege de kater en het gebrek aan chemische moed-“.

C – Ten derde geeft een verslaving in toenemende mate het gevoel dat het gebruik belangrijk is. Mensen zonder veel kennis van zaken die denken vaak dat het gaat over “genieten:”, maar meestal valt het vermogen om nog te genieten van dingen juist behoorlijk tegen door een verslaving.
Maar dat gevoel van “belang” dat door de verslaving soms naar het gebruik toe verhuist gegaan dat geeft de omgeving vaak het gevoel dat zij -dus- minder belangrijk zijn in de ogen van die persoon met een verslaving. Dat wordt door de persoon in kwestie heel anders gevoeld, zeker op de momenten dat het gebruik niet meer op de voorgrond staat. Dat aan de andere kant de omgeving uitgaat van het zichtbare gedrag, de keuzes die blijkbaar gemaakt zijn, en dat daardoor een gevoel van “minder waard zijn dan de drug” is ontstaan, dat is eigenlijk iets dat vrijwel altijd aanwezig rond iemand met een verslaving, als die de tijd heeft gehad om om zich te ontwikkelen.
Deze discrepantie geeft vaak aanleiding tot veel misverstanden, teleurstelling en irritaties vanuit de omgeving.


Reactie op schuld- en spijtgevoelens (intern)

Regelmatig gebruik heeft vaak tot gevolg dat er een afhankelijkheid ontstaat van dat gebruik, met name om met lastige gevoelens om te gaan. Kenmerkend is dat mensen vaak proberen om hun lastiger gevoelens niet te voelen. Sinds mensenheugenis gebruiken we angstremmers als alcohol en pijndempers als opiaten om dingen niet te voelen. Dat kan handig zijn soms, maar als je dat doortrekt en probeert om alle lastige gevoelens niet te voelen, dan ontstaan er emotionele problemen.

Gelukkig zijn is méér dan de afwezigheid van lastige gevoelens…

Zo is met name een gevoel van spijt, en zelfs vaak een gevoel van schuld over een deel van de dingen die niet handig zijn aangepakt een verstandige motivatie om niet alleen met dingen aan de slag te gaan maar om ook aan de slag te blijven (zie stap 10*)
Adequate spijt en adequaat schuldgevoel zijn in de ogen van de integrative addiction management positieve gevoelens die natuurlijk niet overmatig moeten worden maar die bijdragen tot goede lange-termijn keuzen, en een zelfbeeld met gevoel voor verantwoordelijkheid.


reactie op schuld- en spijtgevoelens naar de omgeving

De reactie op schuld is vaak defensief, verdedigend. Mensen die schuld krijgen, die trekken zich vaak terug. Daarom raden we in integrative addiction management aan om actief schuld te nemen in plaats van schuld krijgen. Voor deze stap moet wel voldoende stabiliteit aanwezig zijn. Wanneer iemand met een afhankelijkheid/verslaving naar de omgeving toe stapt en vraagt: “Waar heb ik jou pijn gedaan met mijn gebruik?” dan is het allereerst al niet handig om verdedigend te reageren met een “ja maar jij…”
Maar de ergste -hoewel begrijpelijk- reactie zou zijn dat zo iemand terugvalt in gebruik als truc om met de gevoelens om te gaan die het antwoord op die vraag hen geeft. Dat wordt door de omgeving -ook logisch- vaak als een absolute afwijzing ervaren waardoor de situatie sterk zou verslechteren.
De “Waar heb ik jou pijn gedaan met mijn gebruik?” dient dus pas gesteld te worden als je ook om meent kunnen gaan met het antwoord. Het kan handig zijn om daarvoor eerst met grenzen aangeven* en met sociale vaardigheden bezig te zijn geweest.

“Schuld” kan je beter “nemen” dan “krijgen”…


de schuldvraag

Het draait er natuurlijk om dat iemand leert om verantwoordelijk om te gaan met de schuld die iemand heeft. Enerzijds vereist dat natuurlijk onderzoek van de schade die andere mensen hebben geleden door de verslaving/door het gebruik. Anderzijds vraagt dat niet dat iemand maar klakkeloos alle schuld op de schouders laat zoals dat vroeger gebeurde door de schaamte over het eigen gebruik.
Het draait er natuurlijk om dat de “schuld” zo snel mogelijk wordt vertaald naar “verantwoordelijkheden” en dat iemand actief met zijn verantwoordelijkheden om leert gaan.

Juist doordat de eerste reactie op schuld vaak verdedigend is zie je mensen vaak “schuld pingpongen” waarbij de schuldvraag actief heen-en-weer geslagen wordt. Overigens géen handige strategie als je een verslaving hebt want meestal kan iemand soepel terug smashen met “maar jij bent degene die heeft gebruikt!”
Maar over het algemeen worden mensen gelukkiger door een gesprek waarin over-en-weer gezocht wordt naar de -gezamenlijke- verantwoordelijkheden, met oog voor de persoonlijke zwaktes die iedereen heeft en met oog voor de samenwerking (uitvoerende verantwoordelijkheid en eindverantwoordelijkheid).


12 Step

8. Maakten een lijst van alle personen die we schade hadden berokkend en werden bereid om het bij hen allen goed te maken.
9. Maakten het overal waar dit mogelijk was rechtstreeks weer goed bij deze mensen, behalve wanneer dit hen of anderen zou kwetsen.


Huiswerk

De zin van de “Zin in”-inventarisatie

Ondanks de dingen die we vroeger over hersenen dachten blijkt ons brein behoorlijk plastisch. Het past zich aan als je het oefent. En nee, niet alles is te oefenen maar er is alleen maar vooruitgang te verwachten -met kleine stapjes- als je dingen anders gaat doen in het dagelijks leven en gaat oefenen in je dagelijks leven. Iets een enkele keer anders doen dat maakt niet zo veel uit maar dag-in-dag-uit iets doen op een bepaalde manier baant nieuwe paden in het brein, het wordt makkelijker en het gaat steeds beter door de herhaling en de beloningen.

Maar voordat je iets kunt beginnen te oefenen moet je eerst weten WAT je moet gaan oefenen. Daarvoor is het handig om -nog voordat je zelfs maar begint te minderen- eerst eens goed inventariseert wat de redenen zijn om te gebruiken. Want daar zullen alternatieven voor moeten komen in het dagelijks leven.

 

Hou onderstaand formulier eens minstens(!) twee weken bij om overzicht te krijgen over de redenen waarom gebruik aantrekkelijk is, of normaal is in jouw leven, jouw dagelijks leven, jouw wekelijks leven of jouw maandelijks leven.

Naar (voorbeeld Excel) formulier

Neem gerust even contact op met uw coach om een persoonlijk formulier te verkrijgen.